Instytut Cervantesa jest instytucją państwową, która została utworzona w 1991 roku przez Państwo Hiszpańskie.

Celem instytucji jest upowszechnianie na całym świecie języka hiszpańskiego oraz dorobku kulturowego wszystkich krajów hiszpańskojęzycznych.

Główna siedziba mieści się w Madrycie, ale są obecni w ponad 60 miastach całego świata począwszy od Sydney po Nowy Jork, od Pekinu po Lizbonę, od Tokio do Paryża, od Casablanki po Kuala Lumpur.

W Polsce Instytut Cervantesa został otwarty w listopadzie 1994 roku w Warszawie (w 2004 roku w Krakowie). Mieści się w samym sercu stolicy, przy stacji metra Centrum na ulicy Nowogrodzkiej 22.

Działalnością Instytutu Cervantesa kieruje Rada Patronacka, której Prezesem Honorowym jest Król Hiszpanii a Przewodniczącym premier rządu hiszpańskiego. Obecnie stanowisko Naczelnego Dyrektora Instytutu Cervantesa piastuje pan Luis García Montero.

Członkami Rady Patronackiej zawsze byli i są ważni przedstawiciele kultury hiszpańskiej i hispanoamerykańskiej, jak laureaci literackiej Nagrody Nobla Gabriel García Márquez i Mario Vargas Llosa, aktor i reżyser Fernando Fernán Gómez jak również przedstawiciele świata akademickiego i Królewskiej Akademii Języka oraz innych instytucji społecznych i kulturalnych.

Dyrektorem Instytutu Cervantesa w Warszawie jest pan Felipe Santos Rodríguez.

Działalność Instytutu Cervantesa opiera się na trzech stabilnie skonstruowanych filarach – kursach, działalności kulturalnej i sieci bibliotek IC na całym świecie. Tak pomyślana struktura, profesjonalizm i dbałość o stałe ulepszanie świadczonych przez usług czyni z Instytutu znaczącą instytucję, tak w dziedzinie nauczania języka hiszpańskiego jako języka obcego, jak działalności kulturalnej świata hiszpańskojęzycznego poza jego granicami, jak również jako źródła informacji o charakterze bibliograficznym i społeczno-kulturalnym.