Alina Picazio. Piana wspomnień

STOCZNIA. Człowiek. Przemysł. Miasto

Anna Kutera. Titanic

Ilustracje Bohdana Butenki w Płockiej Galerii Sztuki

Leon Tarasewicz, wystawa, niezła sztuka

Leon Tarasewicz „Realizacja malarska”

Witkacy. Sejsmograf epoki przyspieszenia

Skóra anatomiczna / skóra sakralna

Galeria Sztuki Współczesnej Elektrownia w Czeladzi, 10 głosów malarstwa, niezła sztuka

„10 głosów malarstwa” zabrzmi w Elektrowni

goldenmark, kolektyw Theseus, niezła sztuka

Droga jest celem. Wystawy kolektywu Theseus w Poznaniu

Alek Slon, malarstwo, wystawa, Katowice, Goldenmark, niezła sztuka

Transmutatio. Poszukiwania kamienia filozoficznego

Obecność. Ogólnopolski Konkurs dla Młodych Artystów im. Mariana Michalika

Magiczne światy Józefa Wilkonia, niezła sztuka, Józef Wilkoń

Magiczne Światy Józefa Wilkonia

Mieczysław Wejman, wystawa, ŻIH, niezła sztuka

Tańczący 1944. Mieczysław Wejman

Wojciech Fangor, Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu w Toruniu, niezła sztuka

Fangor w CSW w Toruniu

Stefan Gierowski 2013

Amerykański sen Czesława Czaplińskiego – wystawa fotografii

Sean Scully, CSW Toruń, niezła sztuka

Sean Scully. Malarstwo i rzeźba

Elie Nadelman. Polski prekursor Art Deco

Elie Nadelman. Polski prekursor Art Deco

Ładowanie Wydarzenia

« Wszystkie Wydarzenia

  • To wydarzenie minęło.

Archeomoderna. Polska sztuka nowoczesna i mity państwotwórcze

12 marca 202125 lipca 2021

Archeomoderna. Polska sztuka nowoczesna i mity państwotwórcze

Wernisaż: 12 marca 2021 r.
Muzeum Narodowe w Szczecinie
Wystawa czynna do: 25 lipca 2021 r.
Kurator: dr Szymon Piotr Kubiak

Marian Tomaszewski, Stworzenie świata (Moja Guernica) | 1948, Muzeum Narodowe w Szczecinie

Marian Tomaszewski, Stworzenie świata (Moja Guernica) | 1948, Muzeum Narodowe w Szczecinie

Po zakończeniu II wojny światowej obszar Polski przesunął się na zachód. W zamian za rozległe, głównie rolnicze połacie Kresów Wschodnich, państwo zyskało teraz krainy położone wzdłuż Bałtyku, Odry i Nysy Łużyckiej – powierzchniowo mniejsze, lecz znacznie silniej zmodernizowane. W międzywojennych środowiskach endeckich zwano je niekiedy Kresami Niewyzwolonymi, propaganda komunistyczna zaczęła stosować termin Ziem Odzyskanych, przyłączonych do „ziem dawnych” Rzeczpospolitej. Nowe tereny utożsamiono z dominium pierwszych Piastów, choć w istocie nie wszystkie wchodziły w jego skład. Pozbawiane żywiołu niemieckiego miasta – Olsztyn, Słupsk, Koszalin, Gorzów nad Wartą, Zielona Góra, Legnica czy Opole – przeobrażano w centra życia etnicznie unifikowanych polskich przesiedleńców. Ich asymilacja w obcym otoczeniu wymagała zdecydowanych działań polityki kulturalnej, której ośrodkami uczyniono między innymi muzea.

Wojciech Gerson, Bez ziemi. Pomorzanie wyparci przez Niemców na wyspy Bałtyku | 1888, Muzeum Narodowe w Szczecinie

Wojciech Gerson, Bez ziemi. Pomorzanie wyparci przez Niemców na wyspy Bałtyku | 1888, Muzeum Narodowe w Szczecinie

Idea powrotu na ziemie wczesnopiastowskie skutkowała koncentracją zainteresowań na dwóch biegunach: badaniach archeologiczno-antropologicznych oraz animowaniu nowego środowiska artystycznego. Jesienią 1945 roku stanowisko dyrektora Muzeum Miejskiego w Szczecinie powierzono archeologowi Bogdanowi Kostrzewskiemu – synowi słynnego profesora z Poznania, odkrywcy Biskupina. W latach 1946–1947 o losach sztuki i nauki na Ziemiach Odzyskanych zadecydowały dwie konferencje branżowe, podczas których brzemienne w skutki postulaty wyraził profesor Stanisław Lorentz – dyrektor stołecznego Muzeum Narodowego. Choć szczecińskim muzeum kierował już wówczas rzeźbiarz Lech Krzekotowski, Lorenz największą kulturotwórczą rolę przypisał działowi prehistorycznemu i wczesnohistorycznemu. Kolejno uplasował działy etnograficzny i przyrodniczy. „Najmniej ważny dział sztuki” planował zorganizować „raczej z punktu widzenia historii kultury”. Misyjną funkcję otrzymać miały za to wystawy polskiej sztuki współczesnej.

Zofia Stryjeńska, Lipiec–Sierpień, fragment panneau dekoracyjnego, 1925, Muzeum Narodowe w Warszawie

Zofia Stryjeńska, Lipiec–Sierpień, fragment panneau dekoracyjnego, 1925, Muzeum Narodowe w Warszawie

W ten sposób najsilniejszą pozycję na Pomorzu Zachodnim zdobyło środowisko archeologiczne. W odróżnieniu od Gdańska i Wrocławia, gdzie powstały wyższe uczelnie artystyczne, Szczecin nie zdołał jednak przyciągnąć wybitnych teoretyków sztuki najnowszej. Plastycy funkcjonowali w symbiozie z prehistorykami (Tadeuszem Wieczorowskim, Władysławem Filipowiakiem), mediewistami (Leopoldem Kusztelskim, Zofią Krzymuską-Fafius, Wiktorem Fenrychem) i etnografami (Tadeuszem Delimatem). Wykopaliska na terenie szczecińskiego zamku i podgrodzia oraz wielu innych stanowiskach w regionie zwróciły uwagę twórców na formalne cechy lokalnych „starożytności”, które stały się źródłem inspiracji. Kulminacja tego procesu nastąpiła w okresie wieloletniej dyrektury profesora Filipowiaka (1955–2000), badacza Wolina, obejmując obchody dwóch milleniów: państwa polskiego (1966) i bitwy pod Cedynią (1972).

Zygmunt Waliszewski, Wenus | 1917, Muzeum Narodowe w Warszawie

Zygmunt Waliszewski, Wenus | 1917, Muzeum Narodowe w Warszawie

Wystawa Archeomoderna, pomyślana jako jubileusz 75-lecia polskiego muzealnictwa w Szczecinie oraz 50-lecia funkcjonowania placówki w sieci muzeów narodowych, ukazuje specyfikę tutejszych zbiorów artystycznych w kontekście tamtego interdyscyplinarnego zbliżenia. Dzięki obiektom użyczonym przez liczne instytucje i prywatnych kolekcjonerów pozwala zarysować dzieje owego aliansu, sięgające korzeniami XIX stulecia, oraz XX-wieczne tło ogólnokrajowe. Prehistoryczno-etnograficzna rama oferuje także nowe spojrzenie na niektóre kierunki powojennego modernizmu – od surrealizmu przez malarstwo materii do nowej rzeźby i rzemiosła artystycznego – w perspektywie centralnej polityki państwa, podkreślającej jego długowieczną czy nawet odwieczną monokulturowość. Dziś konstrukcja ta odkrywa swoją tożsamość jako mit: modyfikowany i performowany w odpowiedzi na potrzeby wewnętrznego zarządzania narodem i jego zewnętrznej reprezentacji. Dzieła sztuki stanowią również świadectwo przyswajania międzynarodowych tendencji – zarówno z zakresu nauk antropologicznych jak i sztuk wizualnych.

Szczegóły

Start:
12 marca 2021
Koniec:
25 lipca 2021
Wydarzenie Category:
Strona internetowa:
https://muzeum.szczecin.pl/wystawy/czasowe/1163-wystawa-czasowa-archeomoderna-polska-sztuka-nowoczesna-i-mity-panstwotworcze.html

Miejsce

Muzeum Narodowe w Szczecinie
ul. Wały Chrobrego 3
70-500 Szczecin, Polska
+ Google Map
Strona internetowa:
http://muzeum.szczecin.pl