BEGIN:VCALENDAR
VERSION:2.0
PRODID:-//Niezła sztuka - newsy - ECPv5.16.1//NONSGML v1.0//EN
CALSCALE:GREGORIAN
METHOD:PUBLISH
X-WR-CALNAME:Niezła sztuka - newsy
X-ORIGINAL-URL:https://news.niezlasztuka.net
X-WR-CALDESC:Wydarzenia dla Niezła sztuka - newsy
BEGIN:VTIMEZONE
TZID:Europe/Warsaw
BEGIN:DAYLIGHT
TZOFFSETFROM:+0100
TZOFFSETTO:+0200
TZNAME:CEST
DTSTART:20230326T010000
END:DAYLIGHT
BEGIN:STANDARD
TZOFFSETFROM:+0200
TZOFFSETTO:+0100
TZNAME:CET
DTSTART:20231029T010000
END:STANDARD
END:VTIMEZONE
BEGIN:VEVENT
DTSTART;VALUE=DATE:20230915
DTEND;VALUE=DATE:20231016
DTSTAMP:20260415T100605
CREATED:20230925T152259Z
LAST-MODIFIED:20230925T152259Z
UID:23077-1694736000-1697414399@news.niezlasztuka.net
SUMMARY:Jan Matejko. Przedobrazy
DESCRIPTION:Wystawa Jan Matejko. Przedobrazy\n185 rocznica urodzin i 130 rocznica śmierci Jana Matejki\, a także ustanowienie 2023 Rokiem Jana Matejki stały się powodem do uczczenia przez Narodowe Centrum Kultury jednego z najwybitniejszych polskich artystów. \nPrzedobrazy \nWiek XIX to epoka historyzmu – prądu intelektualnego i artystycznego\, który w znaczący sposób formuje tożsamości narodowe. W cieniu rozwoju technologicznego\, dynamicznego postępu cywilizacyjnego\, nieustającego wrzenia rewolucyjnego kształtują się nowoczesne społeczeństwa. Potrzeba zaznaczenia własnej odrębności narodowej\, zwłaszcza w krajach pozbawionych suwerenności\, jest szczególnie silna. Wobec antypolskiej polityki zaborców wyłania się szczególna rola sztuki\, rozumianej jako „patriotyczne posłannictwo”. Widzi się w niej potencjał sprzyjający konsolidacji wszystkich sił w walce o istnienie i zachowanie niezależności kultury. \nWystawa Jan Matejko. Przedobrazy\nW takiej atmosferze Jan Matejko przeprowadza narodowy rachunek sumienia. Jego polskość to stan umysłu. Nie można od niej uciec\, trzeba się z nią zmierzyć. W kanonie myśli patriotycznej\, który malarz ma zaszczepiony\, stara się poruszać świadomie\, z pełną ostrością. Punktuje narodowe wady\, obnaża zaprzaństwo\, rozprawia się z trudną historią. \nJego twórczość prawie nie dotyka wypadków współczesnych – Polonia\, Nędza 1863 oraz Polonia 1863 (Zakuwana Polska) to zaledwie kilka szkiców i jedno płótno. Nie unika w nich sentymentalnych i patetycznych gestów\, ale współczesność jest dla niego zbyt bolesna\, by czerpać z niej tematy. W 1861 roku\, po krwawo stłumionych w Warszawie manifestacjach i pod wpływem zdjęć poległych\, nade-słanych przez muzyka Feliksa Gebethnera\, naszkicuje na płótnie kobietę z czarą krwi ofiar\, unoszącą się do nieba. W 1863 roku na cele powstańcze ofiaruje pokaźną jak na swoje zarobki sumę – pięćset reńskich. Dostarczać będzie broń dla oddziałów Langiewicza. \nWątłego zdrowia\, sam walczy pędzlem. Po powstaniu zmienia wydźwięk swoich obrazów. Poprzez ukazanie minionej świetności Rzeczypospolitej\, a także chwały jej oręża\, krzepi serca i umysły. Maluje\, by wzmocnić narodowego ducha. \nWystawa Jan Matejko. Przedobrazy\nMalarstwo historyczne zazwyczaj ogranicza się do ubrania w kostium historyczny anegdoty\, czasem sentymentalnej albo dramatycznej. Malarze popisują się erudycją i biegłością warsztatową\, nie wykraczają jednak poza ramy konwencji. Mało który próbuje dokonać własnej analizy i interpretacji. Na tym tle twórczość Matejki jest wyjątkowa. To artysta wyrastający z ducha romantyzmu\, wychowany na wielkiej romantycznej literaturze (Mickiewicz\, Słowacki) i malarstwie (Delacroix). Zgłębia literaturę historyczną. Chce zostać archeologiem i historiozofem. Zajmuje go historia dziejów pojmowana fatalistycznie w kontekście rozbiorów. Każdy z podejmowanych tematów poddany jest jego własnej interpretacji. Dla Matejki malarstwo jest „orężem w ręku”\, „rachunkiem sumienia”. Część jego prac ma charakter rozrachunkowy i oskarżycielski\, co nierzadko wywołuje poruszenie opinii publicznej. \nPostacie Matejkowskie cechuje wnikliwa analiza psychologiczna. Uderza różnorodność typów i charakterów. Rysy twarzy są wyraziste\, oblicza poważne\, czasem tragiczne\, płonące uniesieniem\, o dzikich\, ekstatycznych oczach. Pozują mu zwykle członkowie rodziny lub znajomi. Siła ekspresji postaci idzie w parze z niesamowitą intuicją historyczną\, a zarazem ogromną wiedzą i znajomością historycznych realiów. Matejko potrafi odtworzyć atmosferę zamierzchłych epok\, a zarazem charaktery poszczególnych uczestników. Studiuje kostiumy\, architekturę\, przedmioty\, chodzi po antykwariatach i gromadzi guziki. Tworzy swój „Skarbczyk” – z niezliczonych odrysów\, notatek rysunkowych\, akwarel\, fragmentów tkanin itd. Umiejętnie łączy malarstwo historyczne i portretowe\, co stanowi o sile jego twórczości i wywołuje emocje u widza. \n\n				\n					\n				\n					\n						\n						Wystawa Jan Matejko. Przedobrazy\n						 \n					\n				\n					\n				\n					\n						\n						Wystawa Jan Matejko. Przedobrazy\n						 \n					\n\nJan Matejko pozostawił przebogatą spuściznę\, liczącą kilka tysięcy rysunków. Szkicownik towarzyszył mu zawsze. Jeszcze podczas pobytu artysty w Akademii Monachijskiej powstało wiele prac ołówkowych\, mających charakter projektu. Część z nich została zrealizowana w okresie późniejszym\, między innymi: Stańczyk\, Otrucie królowej Bony\, Jan III Sobieski składa ślub w Częstochowie\, Bitwa pod Grunwaldem\, Stefan Batory pod Pskowem. Szkic jest w swej istocie medium bardzo intymnym. Służy często jako migawkowa rejestracja chwili. Powstaje na gorąco\, pod wpływem wizji twórczej. Jest świadectwem absolutnej szczerości i wewnętrznej prawdy\, będących gwarantem wartości artystycznej. W szkicach najpełniej ujawnia się indywidualność artysty. Stanisław Witkiewicz uważał rysunek za świadectwo stanu natchnienia\, najczystszy objaw talentu i osobowości twórcy. „[To] skrystalizowany moment świadomości\, zmaterializowanie nie wracającego po raz drugi stanu duszy”. \nPrezentowany zbiór rysunków Matejki\, pochodzący z kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie\, odkrywa nieznane szerokiej publiczności oblicze twórcy operującego szybkim\, skrótowym rysunkiem\, jedynie gdzieniegdzie dopracowanym\, jednak zawsze dynamicznym i odważnym. Niepokój formy w szkicu jest szczególnie interesujący. Ujawnia się tu temperament\, zdecydowanie i rodzaj talentu artysty. Rysunki odzwierciedlają niejedno krotnie stan ducha twórcy\, jego zachwyt\, zauroczenie pozą\, fizjonomią\, grymasem. \nRysunki Matejki nigdy nie są „wymęczone”. Obserwujemy tu nie tylko rozrysowane całościowo kompozycje\, ale także „małe odcinki”\, detale\, te najdoskonalsze i najbardziej uwodzące w twórczości artysty. \nPrace nie są jednorodne. W części artysta operuje jedynie linią – suchą i zdecydowaną\, późne – prowadzone miękką kreską\, bardziej dopracowane – charakteryzuje walorowe drżenie i ruchliwość. One też mają więcej z malarstwa. Wydają się niemal barokowe w detalu. \nKuratorka: Katarzyna Haber\nOrganizatorzy: Narodowe Centrum Kultury\, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
URL:https://news.niezlasztuka.net/event/jan-matejko-przedobrazy/
LOCATION:Kordegarda. Galeria Narodowego Centrum Kultury\, ul. Krakowskie Przedmieście 15/17\, Warszawa\, 00-071\, Polska
CATEGORIES:wystawa
ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://news.niezlasztuka.net/wp-content/uploads/2023/09/matejko_przedobrazy.jpg
GEO:52.249050660725;21.037682909279
X-APPLE-STRUCTURED-LOCATION;VALUE=URI;X-ADDRESS=Kordegarda. Galeria Narodowego Centrum Kultury ul. Krakowskie Przedmieście 15/17 Warszawa 00-071 Polska;X-APPLE-RADIUS=500;X-TITLE=ul. Krakowskie Przedmieście 15/17:geo:21.037682909279,52.249050660725
END:VEVENT
END:VCALENDAR