BEGIN:VCALENDAR
VERSION:2.0
PRODID:-//Niezła sztuka - newsy - ECPv5.16.1//NONSGML v1.0//EN
CALSCALE:GREGORIAN
METHOD:PUBLISH
X-WR-CALNAME:Niezła sztuka - newsy
X-ORIGINAL-URL:https://news.niezlasztuka.net
X-WR-CALDESC:Wydarzenia dla Niezła sztuka - newsy
BEGIN:VTIMEZONE
TZID:Europe/Warsaw
BEGIN:DAYLIGHT
TZOFFSETFROM:+0100
TZOFFSETTO:+0200
TZNAME:CEST
DTSTART:20210328T010000
END:DAYLIGHT
BEGIN:STANDARD
TZOFFSETFROM:+0200
TZOFFSETTO:+0100
TZNAME:CET
DTSTART:20211031T010000
END:STANDARD
END:VTIMEZONE
BEGIN:VEVENT
DTSTART;VALUE=DATE:20210308
DTEND;VALUE=DATE:20211101
DTSTAMP:20260411T194309
CREATED:20210316T205821Z
LAST-MODIFIED:20211228T134635Z
UID:14584-1615161600-1635724799@news.niezlasztuka.net
SUMMARY:Wszystkie arrasy króla. Powroty. 2021–1961–1921
DESCRIPTION:Wszystkie arrasy króla. Powroty.\n2021–1961–1921 \nWernisaż: 08 marca 2021 r.\nZamek Królewski na Wawelu\nWystawa czynna do: 31 października 2021 r.\nKuratorzy i Autorzy wystawy:\nMagdalena Ozga\, Magdalena Piwocka\, Jerzy Holc \n\nUkrywane przed Szwedami\, zrabowane na polecenie carycy Katarzyny\, wywiezione galarem wiślanym na trzy dni przed wkroczeniem Niemców do Krakowa w 1939 roku. Ewakuowane do Rumunii 18 września\, kolejno do Francji i przez Anglię do Kanady. Wreszcie powróciły. Wszystkie zachowane w Polsce arrasy Zygmunta Augusta zobaczymy w Zamku Królewskim na Wawelu. To jedyny w dziejach jagiellońskiej rezydencji pokaz całej zachowanej kolekcji we wnętrzach\, dla których tapiserie zostały stworzone. \nArras z monogramem króla Zygmunta Augusta i globusem\, Zamek Królewski na Wawelu\nZamówienie polskiego króla \nSzesnastowiecznym odbiorcom arrasy imponowały rozmiarami i blaskiem złotych i srebrnych nici. Współczesny widz\, stając naprzeciw tapiserii biblijnych dostrzeże w nich m.in. nawiązania do mistrzów włoskiego renesansu\, Rafaela\, Michała Anioła. Przed nami 137 królewskich tapiserii urzekających kunsztem wykonania. Wśród nich 19 monumentalnych tkanin figuralnych ze scenami z Księgi Rodzaju (Szczęśliwość rajska – 480 cm x 854 cm\, Wejście zwierząt do arki – 475 cm x 792 cm\, Budowa wieży Babel – 482 cm x 812 cm)\, 44 werdiury z przedstawieniami zwierząt wpisanymi w krajobraz (Wydra z rybą w pysku i fantastyczne gady\, Jednorożec-żyrafa i ryś\, Bocian i króliki)\, 42 arrasy herbowe (groteska z herbami Polski i Litwy oraz postacią Cerery)\, a także niewielkich rozmiarów obicia mebli oraz tkaniny do dekoracji wnęk okiennych. Wielu z nich widzowie nigdy wcześniej nie mieli okazji oglądać. \n„Powstanie tak wielkiej kolekcji arrasów w latach 1550–1560 w Brukseli na zlecenie jednego władcy nie ma precedensu w Europie. To największe tego rodzaju prywatne – królewskie przedsięwzięcie wynikające z kolekcjonerskiego zamiłowania Zygmunta Augusta\, który zbierał m.in. biżuterię i dzieła rzemiosła artystycznego. Cieszę się\, że wróciliśmy do dobrej tradycji organizowania wystaw w przestrzeniach historycznych: reprezentacyjnych komnatach i apartamentach prywatnych” – opowiada dr hab. Andrzej Betlej\, prof. UJ\, Dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu. \nArras z monogramem króla Zygmunta Augusta i globusem\, detal\, Zamek Królewski na Wawelu\nPodróż w czasie i przestrzeni \nEkspozycja wprowadza widza w atmosferę wnętrz zamkowych\, odświętnie ozdobionych tapiseriami\, jak to czyniono niegdyś na wyjątkowe okazje. Opowiada także o ogromnej pracy konserwatorów\, zmagających się ze skutkami uszkodzeń i zniszczeń\, które stały się udziałem arrasów w ciągu ich burzliwych dziejów. Od powrotu z Rosji w 1921 roku rozpoczął się bowiem wieloletni proces konserwacji tapiserii\, który trwa do dziś. \n„To wielkie dzieło przede wszystkim wawelskich konserwatorów. W Sali Senatorskiej\, gdzie pokazujemy arrasy herbowe\, można obejrzeć też arras po niedawnej konserwacji. Do pewnego stopnia „odzyskał” on swą barwę\, wyróżnia się na tle innych. Zdradzę\, że na wystawie będzie można\, dzięki pewnemu zabiegowi\, zobaczyć oryginalną kolorystykę niektórych arrasów!” – mówi dr hab. Andrzej Betlej. \nKoncepcja wystawy\, zawarta w słowie – „powroty” jest jednak\, jak podkreśla Dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu\, zaskakująca i nieoczywista. W odwróconej narracji podążamy bowiem od współczesności przez kolejne powroty arrasów: 1961 i 1921 rok. \nNiemiecka aktorka Brigitte Helm w towarzystwie Tadeusza Przypkowskiego\, kierownika Biura Propagandy Krakowa i Carla Opitza\, dyrektora wytwórni filmowej Universum Film Aktiengesellschaft (UFA)\, marzec 1933\, NAC\n„Ten aktualny akcent ekspozycji tworzą prace Marcina Maciejowskiego i Mirosława Bałki. Chcemy pokazać\, że Zygmuntowskie tapiserie inspirują współczesnych twórców. Pierwszy obraz Marcina Maciejowskiego odnoszący się do arrasów powstał jeszcze w trakcie jego studiów na ASP. Teraz podarował nam kolejne dzieło „Wizyta na Wawelu”. A Mirosław Bałka przygotował – z myślą o naszej wystawie – dwie instalacje. „Trzy promienie” zobaczymy na dziedzińcu wawelskim\, druga – zatytułowana „Paszport” – wraz z obrazem Maciejowskiego otwiera ekspozycję” – mówi Dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu. \nWystawę uzupełniają też archiwalne fotografie ukazujące królewskie arrasy w zaskakujących kontekstach społeczno-historycznych. Zobaczymy m.in. zdjęcie z Brigitte Helm – gwiazdą filmu Metropolis (1927) w reż. Fritza Langa\, która gościła na Wawelu i podziwiała Zygmuntowską kolekcję. \nPowroty 2021–1961–1921 \nSymboliczny powrót arrasów Zygmunta Augusta na wawelską wystawę dokonuje się nieprzypadkowo w 2021 roku\, kiedy obchodzimy okrągłe rocznice dwóch innych powrotów. 18 marca 1961 roku odbył się bowiem uroczysty pokaz królewskich tapiserii w komnatach zamkowych z okazji ich powrotu z Kanady\, gdzie znalazły schronienie po latach tułaczki po ogarniętej wojną Europie. \nDrugi z tytułowych powrotów nastąpił w wyniku traktatu pokojowego zawartego sto lat temu\, 18 marca 1921 roku w Rydze. Akt ten\, kończący zwycięską dla Polski wojnę z Rosją Sowiecką\, umożliwił rewindykację tysięcy dzieł sztuki i dóbr kultury\, wywiezionych w wyniku rozbiorów do carskiej Rosji. Na jego mocy sprowadzono także do kraju kolekcję Zygmuntowskich arrasów\, zagrabioną po trzecim rozbiorze Polski w 1795 roku. \nArras z herbami Polski i Litwy oraz z postacią Cerery | ok. 1560 Bruksela\, wg kartonu artysty antwerpskiego z kręgu Cornelisa Florisa i Cornelisa Bosa\, warsztat Jana van Tieghem\, Zamek Królewski na Wawelu\n„Wawelska wystawa upamiętnia jednak nie tylko momenty powrotów kolekcji\, ale jest również dedykowana ludziom – tym\, dzięki którym arrasy ocalały i wróciły na Wawel m.in.: Stanisławowi Świerzowi-Zaleskiemu\, Józefowi Krzywdzie-Polkowskiemu\, Jerzemu Szablowskiemu\, Witoldowi Małcużyńskiemu\, a także tym\, którzy walczyli o ich rewindykację z Rosji – Aleksandrowi Czołowskiemu i Marianowi Morelowskiemu. Pragnęliśmy uhonorować ich ofiarność w poszukiwaniu arrasów\, starania o zwrot skarbu\, opiekę nad nimi. Dlatego też\, poza wystawą\, postanowiliśmy także upamiętnić wszystkich zasłużonych specjalną pamiątkową tablicą\, którą odsłonimy w trakcie wernisażu. \nEkspozycja potrwa pół roku\, ale chciałbym\, by została zapamiętana na zawsze: jako pomnik znaczenia fundacji królewskiej\, jako upamiętnienie tych\, którzy kolekcję tworzyli\, i tych\, którzy o nią przez wieki się troszczyli. Nie pozwolimy o tym zapomnieć. Wydaliśmy specjalnie kilka książek poświęconych arrasom: reedycję katalogu\, nowy zbiór studiów\, a także album w ośmiu wersjach językowych. Oczywiście jest też katalog wystawy” – zwraca uwagę dr hab. Andrzej Betlej. \nArras Budowa wieży Babel z serii Dzieje wieży Babel | ok. 1550\,Zamek Królewski na Wawelu\nArcydzieła gatunku \nWarto zwrócić uwagę\, że twórcy arrasów inspirowali się nie tylko pracami największych artystów\, ale także bestiariuszami\, kompendiami florystycznymi i zoologicznymi. Michiel I Coxcie\, twórca projektów arrasów biblijnych\, był określany mianem „Rafaela Flamandzkiego”. Wawelska kolekcja stanowiła też tzw. pierwszą edycję\, model dla późniejszych replik i trawestacji. \nArras Walka smoka z panterą | ok. 1555\, Zamek Królewski na Wawelu\nZespół wawelskich arrasów został utkany w latach 1550–1560 w znakomitych warsztatach w Brukseli\, ówczesnej światowej metropolii sztuki tapiseryjnej. Tkaniny wykonano z wełny i jedwabiu oraz z nici srebrnych i srebrnych złoconych. Arcydzieła\, które stworzyli autorzy malarskich kartonów\, zrealizowano na zamówienie króla Zygmunta Augusta\, ostatniego Jagiellona\, w ramach zbioru około 160 tapiserii przeznaczonych do dekoracji Zamku Królewskiego na Wawelu. To największy komplet tego typu tkanin\, jaki kiedykolwiek powstał dla jednego zleceniodawcy.
URL:https://news.niezlasztuka.net/event/wszystkie-arrasy-krola-powroty-2021-1961-1921/
LOCATION:Zamek Królewski na Wawelu\, Wawel 5\, Kraków\, Małopolskie\, 31-001\, Polska
ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://news.niezlasztuka.net/wp-content/uploads/2021/03/arras-z-monogramem-detal2.jpg
GEO:50.05416;19.935439
X-APPLE-STRUCTURED-LOCATION;VALUE=URI;X-ADDRESS=Zamek Królewski na Wawelu Wawel 5 Kraków Małopolskie 31-001 Polska;X-APPLE-RADIUS=500;X-TITLE=Wawel 5:geo:19.935439,50.05416
END:VEVENT
END:VCALENDAR