Skip to content Skip to footer
Ładowanie Wydarzenia

« Wszystkie Wydarzenia

  • To wydarzenie minęło.

Młoda Polska

15 maja 20219 września 2021

Młoda Polska
ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie
15 maja – 09 września 2021
Muzeum w Gliwicach
– Willa Caro
kurator: Urszula Kozakowska-Zaucha

wystawa Młoda Polska

Najnowsza wystawa sztuki w Muzeum w Gliwicach pod tytułem „Młoda Polska” przyprawia o zawrót głowy. Zgromadzono na niej ponad pięćdziesiąt znakomitych prac malarskich, rzeźbiarskich i graficznych najwybitniejszych artystów okresu Młodej Polski: Stanisława Wyspiańskiego, Olgi Boznańskiej, Jacka Malczewskiego, Włodzimierza Tetmajera, Konstantego Laszczki, Władysława Ślewińskiego, i wielu, wielu innych. Dzieła pochodzące ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie można oglądać w Willi Caro i Czytelni Sztuki od 15 maja do 9 września 2021 r. Gliwicka ekspozycja przybliża wielowymiarowy fenomen młodopolskiej twórczości, w której obecne są zarówno tendencje kształtujące europejski modernizm, czyli: idea wyzwolenia sztuki, jaskrawy indywidualizm, bunt wobec świata filistrów i mieszczańskiej moralności, odejście od realizmu i naturalizmu, nakierowanie ku podświadomości i temu, co nadprzyrodzone, jak i wciąż niewygasły, wielki romantyczny spór o „sprawę polską” i pozostającą w niewoli Rzeczpospolitą. Prezentowane na wystawie prace pieczołowicie wybrane z kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie jak w soczewce skupiają zasadnicze dla sztuki Młodej Polski wątki.

Konstanty Laszczka, Zrozpaczona, młoda polska, rzeźba, niezła sztuka
Konstanty Laszczka, Zrozpaczona | 1902, ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie

Przełom XIX i XX wieku był w polskim życiu kulturalnym okresem wzmożonej intelektualnej i artystycznej aktywności i szczególnego ożywienia sztuki we wszystkich jej dziedzinach. Zmiany w sztuce zapoczątkował epizod impresjonistyczny, związany z powrotem z Paryża w 1890 roku Józefa Pankiewicza i Władysława Podkowińskiego, którzy w warszawskim Salonie Aleksandra Krywulta zaprezentowali swoje malarstwo inspirowane twórczością Claude’a Moneta. Obok formy impresjonistycznej, około 1900 roku pojawiła się w sztuce polskiej secesja posługująca się falistą, niespokojna linią, asymetrią, grubym i wyrazistym konturem ograniczającym konkretne plamy barwne. Faliste, secesyjne linie i kształty najbardziej wyraziste stały się w twórczości Stanisława Wyspiańskiego, Władysława Ślewińskiego, a także w rzeźbiarskich pracach Konstantego Laszczki.

Wlodzimierz-Tetmajer-Zaloty, młoda polska, malarstwo XIX w., niezła sztuka
Włodzimierz Tetmajer, Zaloty | 1894, ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie

Estetykę sztuki przełomu XIX i XX wieku zdominował jednak symbolizm, który wyrósł z inspiracji mroczną filozofią Schopenhauera, Nietzschego czy Przybyszewskiego. Kompozycje przesiąknięte tajemniczością były odbiciem duszy artysty, co szczególnie czytelne stało się w malarstwie pejzażowym pełniącym funkcję “pejzażu wewnętrznego” duszy twórcy. Symbolizm przesycony melancholią przenikał do malarstwa portretowego, w którym widać osoby zazwyczaj zamyślone, smutne i pozbawione uśmiechu, patrzące na nas np. z wyrafinowanych konterfektów malowanych przez Olgę Boznańską.

Jacek Malczewski, Wnętrze z chimerą grającą na gitarze, młoda polska, malarstwo XX w., niezła sztuka
Jacek Malczewski, Wnętrze z chimerą grającą na gitarze | 1908, ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie

Szczególne nastroje pojawiają się w portretach największego polskiego symbolisty – Jacka Malczewskiego, w których bohaterowie wplątywani byli w nie zawsze zrozumiałe sytuacje symboliczne. Towarzyszą im również harpie, nimfy, fauny, meduzy, chimery, uskrzydlone anioły, satyry czy syreny mające swoją genezę w wierzeniach ludowych, w mitologii, a przede wszystkim w ikonografii romantyzmu. W końcu lat osiemdziesiątych XIX wieku modne artystycznie zaczęły być podkrakowskie Bronowice, które stały się swoistą kolonią artystyczną odwiedzaną przez artystów z środowiska krakowskiego; osiadł tam Włodzimierz Tetmajer ożeniony z córką bronowickiego chłopa Anną Mikołajczykówną, i w którego domu odbyło się w 1900 roku wesele Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykówny – siostry Anny – rozsławione dzięki dramatowi Stanisława Wyspiańskiego, który w swojej symbolice wyszedł daleko poza bronowicką chatę.

Leon, Wyczółkowski, Sarkofagi, młoda polska, malarstwo XIX w., niezła sztuka
Leon Wyczółkowski, Sarkofagi | 1896, ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie

Z dekadenckich nastrojów końca wieku i historiozofią romantyczną, podbudowaną twórczością Jana Matejki zwrócono się ku dziejom Polski, szczególnym zainteresowaniem darząc Wzgórze Wawelskie i Katedrę krakowską. Te inspiracje czytelne są przede wszystkim w literackiej i malarskiej twórczości Stanisława Wyspiańskiego, ale tematyka związana z odkryciem grobów pojawia się również u Leona Wyczółkowskiego, który stworzył cykl obrazów olejnych, pasteli i płaskorzeźb z powtarzającym się motywem sarkofagów, będący niemal dosłowną ilustracją wiersza Leopolda Staffa „Sarkofagi”.

Szczegóły

Początek:
15 maja 2021
Koniec:
9 września 2021
Witryna internetowa:
http://muzeum.gliwice.pl/pl/wystawa/mloda-polska

Miejsce wydarzenia

Prywatne: *Muzeum w Gliwicach | Willa Caro
ul. Dolnych Wałów 8a
Gliwice, 44-100 Polska
+ Google Map
Telefon:
32 231 08 54
Witryna internetowa:
http://www.muzeum.gliwice.pl
NIEZŁA SZTUKA © 2022. ALL RIGHTS RESERVED.