Skip to content Skip to footer
Ładowanie Wydarzenia

« Wszystkie Wydarzenia

Transformacje Nowoczesność w III RP

12 grudnia 20244 maja 2025

Konrad Smoleński, The End of Radio, wystawa, instalacja, sztuka współczesna, niezła sztuka
Konrad Smoleński, The End of Radio, wystawa, instalacja, sztuka współczesna, niezła sztuka
Konrad Smoleński, The End of Radio | 2012, © Galeria Arsenał w Białymstoku

Wystawa „Transformacje Nowoczesność w III RP” jest ostatnią z cyklu „4 x nowoczesność”, realizowanego w Muzeum Narodowym w Krakowie od 2021 roku. W jego ramach pokazujemy różnorodne interpretacje nowoczesności w polskiej sztuce, architekturze i dizajnie od przełomu XIX i XX wieku po współczesność. Czwarta wystawa prezentuje fenomen rewizji idei nowoczesności i jej tytułowej transformacji, które zbiegły się w czasie z przemianami społecznymi, kulturowymi i politycznymi po 1989 roku. Konsekwencją stała się wielość postaw twórczych i reinterpretacji kodu nowoczesności, które nie tworzyły jednolitego i spójnego obrazu, ale przyniosły dynamiczny i zróżnicowany wielogłos, charakteryzujący życie kulturalne w III RP.

W pierwszym okresie po 1989 roku punktem odniesienia dla procesu transformacji był postmodernizm, negujący doktryny, łamiący konwencje i manifestujący się niepohamowaną różnorodnością formy, emblematyczny dla odzyskanej wolności początku lat 90. Wiele z podstawowych założeń nowoczesności poddano kontestacji, podważając ideę nieograniczonego postępu, geometrycznej i minimalistycznej estetyki czy wartość myślenia utopijnego. W zamian szukano inspiracji w tym co nie mieszczące się w nowoczesnym kanonie, marginalne, ale także w trawestacji wzorów historycznych i kultury popularnej. Dekadę później scenę artystyczną zdominował odczytany na nowo modernizm, charakteryzujący się funkcjonalizmem i racjonalizmem, optymalizacją i ekonomizacją. Postawa ta pozostaje najbardziej wyrazista w polskiej architekturze i designie do dziś. Pozwala wpisać się polskim twórcom w międzynarodowe procesy modernizacyjne, związane z nowoczesnymi technologiami i materiałami, służące potrzebom współczesnych odbiorców. W twórczości artystycznej odkryto na nowo tradycję awangardową, zwracając się m.in. w stronę abstrakcji i surrealizmu, ale i działań w wymiarze społecznym, zgodnie z awangardową ideą społecznej roli sztuki.

Po roku 2000 projekt modernistyczny nadal jest rewidowany i poddawany refleksji. Choć jest wynikiem pozytywnie ocenianego awansu cywilizacyjnego kraju, ujawnił również związane z nim szanse i zagrożenia. Za sprawą cyfryzacji i automatyzacji technologii projektantom łatwiej wsłuchiwać się i odpowiadać na indywidualne potrzeby, lepiej dostrzegać konkretnych odbiorców, również z ich szczególnymi cechami do tej pory pomijanymi. Innym fenomenem wynikającym z globalizacji jest szukanie odrębności i tożsamości poprzez odwoływanie się do historii, do lokalnych tradycji, ale również docenienie wspólnotowości. Dialog z naturą to kolejna, coraz ważniejsza kwestia. Budynki, przestrzeń publiczna, przedmioty codziennego użytku, usługi odpowiadają na potrzeby nie tylko bezpośrednich odbiorców, ale również wynikają z kontekstu społecznego czy ekologicznego. Obiekty sztuki są komentarzem i refleksją wobec historii modernizmu, w tym jej alternatywnych wersji, a także problemów jakie niesie współczesność. Sztuka, dizajn i architektura wchodzą zarówno w dialog, ale i pokazują odmienne perspektywy na kwestie takie jak rozwój technologiczny, kształtowania przestrzeni prywatnej i publicznej, emancypacja, relacje człowiek-natura. Ten wielogłos jest bogactwem współczesności, który na wystawie chcemy zaprezentować.

Na ekspozycji znajdą się prace najważniejszych polskich artystek i artystów działających po 1989 roku, z których większość zostanie zaprezentowana po raz pierwszy w Muzeum Narodowym w Krakowie. Wystawa nie będzie mieć charakteru encyklopedycznego, ale zwróci uwagę na kluczowe problemy czasów transformacji, pokazując zarówno dzieła będące emblematem czasów III RP, jak i prace mniej znane, których nie prezentowano dotąd szerzej w polskich muzeach, pochodzące ze zbiorów publicznych, prywatnych oraz wypożyczone od samych twórców.

Zespół kuratorski: prof. dr hab. Czesława Frejlich, Alicja Kilijańska, Joanna Regina Kowalska, Agata Małodobry, prof. dr hab. Andrzej Szczerski, dr Katarzyna Uchowicz

Szczegóły

Początek:
12 grudnia 2024
Koniec:
4 maja 2025
Kategoria Wydarzenie:
Witryna internetowa:
https://mnk.pl/wystawy/transformacje-nowoczesnosc-w-iii-rp

Miejsce wydarzenia

Muzeum Narodowe w Krakowie | Gmach główny
al. 3 Maja 1
Kraków, 30-062 Polska
+ Google Map
Telefon:
+48 12 433 56 00
Witryna internetowa:
http://mnk.pl
NIEZŁA SZTUKA © 2024. ALL RIGHTS RESERVED.