Anna Bilińska-Bohdanowiczowa wystawa

Artystka. Anna Bilińska-Bohdanowicz

V Aukcja Dzieł Sztuki w Krakowskim Domu Aukcyjnym

17. Międzynarodowe Triennale Małe Formy Grafiki Polska w Łodzi

ziemia poddana wystawa centralne muzeum włókiennictwa

Ziemia (P)oddana – czyli o ważnych sprawach oczami dzieci

Mistrzowie reliefu. Najcenniejsze plakiety XV-XVIII w. z dawnej kolekcji Andrzeja Ciechanowieckiego

Wlastimilówka u Hauptmannów – pracownia w muzeum

Najeźdźcy wyobraźni. Wystawa prac Andrzeja Dudzińskiego

Paweł Orłowski. Linia i płaszczyzna

Witkacy wystawa, Zakopane

Tropikalne Uroki. Witkacy i Zakopane

Kolory przemian. Malarstwo polskie z kolekcji Krzysztofa Musiała

Ładowanie Wydarzenia

« Wszystkie Wydarzenia

Leon Wyczółkowski – z Tatrami w tle

3 października 202014 września 2021

Leon Wyczółkowski – z Tatrami w tle

Wernisaż: 03 października 2020 r.
Muzeum Karola Szymanowskiego w willi „Atma”
w Zakopanem

Wystawa czynna do: 31 sierpnia 2021 r.


W Muzeum Karola Szymanowskiego w willi „Atma” w Zakopanem tym razem można podziwiać tatrzańskie inspiracje Leona Wyczółkowskiego (1852–1936).

leon wyczółkowski wystawa

Artysta zaliczany jest do grona najwybitniejszych twórców młodopolskich. Kształcił się w Warszawie w Klasie Rysunkowej u Wojciecha Gersona i Aleksandra Kamińskiego, naukę kontynuował w Monachium i w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych u Jana Matejki. Po studiach zamieszkał we Lwowie, później przeniósł się do Warszawy, by w 1895 roku znów powrócić do Krakowa i na zaproszenie Juliana Fałata objąć tu prestiżowe stanowisko profesora w reformowanej wówczas Szkole Sztuk Pięknych. Wyczółkowski był również jednym z członków założycieli Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”.

Lata 1929–1936 artysta spędził w Poznaniu i Gościeradzu, dojeżdżając do Warszawy, w której od 1934 roku prowadził katedrę grafiki w Akademii Sztuk Pięknych. Twórczość Wyczółkowskiego była różnorodna, odzwierciedlała kolejne fascynacje i zainteresowania, zmieniające się mody czy odkrycia artystyczne. Interesowało go malarstwo, ale był również mistrzem pastelu, uprawiał akwarelę i rysunek, był wreszcie zapalonym grafikiem.

Leon Wyczółkowski, Autoportret, 1896–1900

Leon Wyczółkowski, Autoportret, 1896–1900

Tatry Leon Wyczółkowski odwiedził po raz pierwszy w 1896 roku i od tego czasu prawie rokrocznie (aż do 1926) Zakopane stało się celem jego wyjazdów. Tym samym wpisał się on w swoistą epopeję tatrzańską, tworzoną przez kolejne pokolenia artystów. Tatry i Zakopane to właśnie w epoce Młodej Polski uzyskały – jak zauważył kronikarz tamtych czasów Tadeusz Boy-Żeleński – „pełną poetycką wydajność”, a kurort, gdzie przynajmniej teoretycznie leczono gruźlicę, stał się z czasem miejscem spotkań artystów, muzyków, polityków, pisarzy, filozofów, uczonych ze wszystkich zaborów, a także z emigracji.

Przyjazd pod Tatry malarza, krytyka i teoretyka sztuki Stanisława Witkiewicza (ojca Stanisława Ignacego) oraz jego oczarowanie miejscową kulturą górali zaowocowało powstaniem stylu narodowego zwanego „zakopiańskim”. Pejzaże z Tatr, malowane przez Stanisława Witkiewicza, tworzyli także w późniejszych latach jego młodsi koledzy – zaliczani dziś do jednych z najwybitniejszych artystów okresu Młodej Polski: Jan Stanisławski, Władysław Ślewiński, Wojciech Weiss czy właśnie Leon Wyczółkowski.
Tatry Leona Wyczółkowskiego – odczytywane symbolicznie malownicze skały, piargi, stawy, groźne urwiska – przywodziły na myśl nie tylko ważne w ówczesnym kontekście politycznym marzenia o wolności ukrytej (uśpionej) w górach, ale również modny w końcu XIX wieku katastrofizm.

Najefektowniejsze tatrzańskie prace Wyczółkowskiego powstały w latach 1904–1906. Wśród nich wyróżnia się prezentowany w willi „Atma” widok znad Czarnego Stawu: ciemny, przejmujący swoją atmosferą pejzaż, oszczędny w formie i w barwach, ale przez to idealnie oddający grozę i potęgę gór. Zarówno w sposobie budowania kompozycji, jak i w tak wyczuwalnej próbie oddania i zrozumienia natury można tu mówić również o modnych około roku 1900 inspiracjach sztuką japońską.
Z 1906 roku pochodzi obraz Widok Murania – niezwykle syntetyczna kompozycja z doskonale budowaną barwami atmosferą.

Obok krajobrazów Leon Wyczółkowski malował również portrety bywalców Zakopanego. Jedną z barwniejszych postaci ówczesnego Zakopanego był Jan Kasprowicz (1860–1926) – poeta, tłumacz, krytyk, profesor literatury porównawczej na Uniwersytecie Lwowskim, uważany za czołowego przedstawiciela Młodej Polski. Tatry i Zakopane odwiedzał od 1891 roku – początkowo przyjeżdżał na wakacje, a pod koniec swojego życia osiedlił się na stałe na Harendzie.

Portret poety powstał prawdopodobnie podczas tworzenia przez niego przepełnionych rozpaczą i buntem hymnów Ginącemu światu. Wyczółkowski starał się oddać nie tylko wygląd zewnętrzny portretowanego, ale również nawiązał do tworzonych przez niego wierszy, a także jego fascynacji Tatrami, które mocno oddziaływały na Kasprowicza – w obliczu majestatu oraz piękna gór z czasem zmienił on rozpaczliwy ton swojej poezji.

Szczegóły

Start:
3 października 2020
Koniec:
14 września 2021
Wydarzenie Category:
Strona internetowa:
https://mnk.pl/wystawy/wyczolkowski-z-tatrami-w-tle

Miejsce

Muzeum Karola Szymanowskiego w Willi Atma w Zakopanem
ul. Kasprusie 19
34-500 Zakopane, Polska
+ Google Map
Telefon:
18 202 00 40
Strona internetowa:
http://mnk.pl/oddzial/muzeum-karola-szymanowskiego