Piąta odsłona wystawy w Muzeum Stanisława Wyspiańskiego zostanie wzbogacona o dwa dodatkowe pokazy w sali na parterze: „W paryskim atelier Stanisława Wyspiańskiego i Józefa Mehoffera” oraz „Moja cudna Młoda”. Portrety Wandy Siemiaszkowej w roli Panny Młodej w Weselu Stanisława Wyspiańskiego”.

Pokaz pierwszy (czerwiec-grudzień 2026) prezentuje prace Wyspiańskiego i Mehoffera z czasu wspólnego tworzenia podczas studiów w stolicy nad Sekwaną, wzajemnie malowane portrety oraz widok wnętrza jednego z ich paryskich atelier.

Stanisław Wyspiański i Józef Mehoffer, najpierw uczniowie w Szkole Ćwiczeń w pałacu Larischa, następnie w Gimnazjum św. Anny w Krakowie, a później studenci w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych. Wspólnie pracowali przy polichromii kościoła Mariackiego w Krakowie i niemal w tym samym czasie wyjechali do Paryża na dalsze studia malarskie. W stolicy Francji dzielili tę samą pracownię: najpierw przy rue de l’Echaude 14, a następnie przy avenue du Maine 14. Razem podjęli się wykonać projekty: witraży do krakowskiego kościoła Mariackiego (1890-1891), polichromii Rudolfinium w Pradze (1891), kurtyny dla Teatru Miejskiego w Krakowie (1892), witraży do katedry lwowskiej (1892-1894).

Przez cały okres wspólnych studiów w mieście nad Sekwaną Wyspiański i Mehoffer portretowali się wzajemnie. Zachowały się wspomnienia Mehoffera zapisane w „Dzienniku”. Po datą 15 listopada 1892 roku zanotował: „Dziś rano malowałem jego [Wyspiańskiego], nie pozował, tylko malował znowu siebie do lustra (…)”; a 5 maja 1893 roku: „Dziś rysowałem studia do „Kazimierza” – Wysp[iański] pozował, potem ja naśladowałem królów polskich, przyjmując odpowiednie im ruchy – jakby na portretach (…)”. O tym, jak pracowało im się razem, pisał z kolei Wyspiański w liście do Lucjana Rydla z 8 marca 1893 roku: „My tu ciągle rysujemy, malujemy się nawzajem co chwila (…)”.

Celem pokazu, poza przybliżeniem relacji łączącej tych dwóch artystów, byłaby również prezentacja dwóch dzieł nieznanych szerszej publiczności, wypożyczonych z rąk prywatnych oraz z Muzeum Krakowa. Pastel przestawiający wnętrze jednej z paryskich pracowni Wyspiańskiego wymieniony został w katalogu dzieł artysty z 1925 roku jako własność doktora Władysława Federowicza, kolekcjonera kilku innych dzieł artysty z okresu paryskiego. Akwarela Józefa Mehoffera ze zbiorów Muzeum Krakowa ukazuje natomiast Wyspiańskiego pozującego przyjacielowi do jednego z obrazów historycznych.

Pokaz drugi (styczeń–maj 2027) będzie prezentował dwa pastelowe wizerunki aktorki Wandy Siemaszkowej, grającej rolę Panny Młodej w premierowym spektaklu Wesela Wyspiańskiego wystawionego na deskach krakowskiego Teatru Miejskiego 16 marca 1901 roku.

W paryskim atelier Stanisława Wyspiańskiego i Józefa Mehoffera

6 czerwca 2026 – 31 grudnia 2026
Muzeum Narodowe w Krakowie | MNK Wyspiański