Biedaczyna z Asyżu w Warszawie – po raz pierwszy na taką skalę.

W październiku 2026 roku, w 800. rocznicę śmierci św. Franciszka z Asyżu, Muzeum Archidiecezji Warszawskiej otworzy wystawę „Poverello. Święty Franciszek z Asyżu”. Nadchodząca wystawa to coś więcej niż religijna opowieść o świętym – to spotkanie z Franciszkiem opowiedzianym przez sztukę, adresowane przede wszystkim do miłośników i pasjonatów malarstwa, rzeźby i grafiki. Kuratorzy zgromadzili na wystawie tak dużą i zróżnicowaną grupę wybitnych twórców, że „Poverello” ma szansę stać się jednym z ważniejszych wydarzeń artystycznych sezonu, niezależnie od tego, czy widz szuka duchowej refleksji, czy po prostu chce zobaczyć w jednym miejscu dzieła najznakomitszych polskich artystów kilku epok.

Na wystawie znajdą się prace Jana Matejki, Józefa Chełmońskiego, Jana Stanisławskiego, Jacka Malczewskiego, Włodzimierza Tetmajera, Antoniego Rząsy, Tadeusza Boruty, Jana Szczepkowskiego, Antoniego Michalaka, Jerzego Tchórzewskiego, Marii Hiszpańskiej-Neumann, Zbigniewa Pronaszki, Wiesława Szamborskiego i Józefa Wilkonia – twórców reprezentujących zupełnie różne wrażliwości, techniki i epoki, od malarstwa akademickiego i młodopolskiego symbolizmu, przez sztukę powojenną, po współczesne interpretacje.

To właśnie ta różnorodność – zestawienie dziewiętnastowiecznego realizmu z powojenną ekspresją i współczesną ilustracją – ma pokazać, jak wielu artystów na przestrzeni wieków mierzyło się z postacią Franciszka, każdy w swoim stylu.

Tadeusz Boruta, Św. Franciszek oddaje się pod opiekę Kościoła | 2003, wł. artysty

Feliks Wygrzywalski, Rybacy neapolitańscy | ok. 1915, wł. Muzeum Narodowego w Krakowie

Wśród najważniejszych obiektów znajdzie się pochodząca z ok. 1400 roku skarbona ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie oraz XIII-wieczne dukaty. Do rzadko pokazywanych dzieł należeć będzie „Św. Franciszek” Antoniego Rząsy, na co dzień prezentowany niemal wyłącznie w Zakopanem. Szczególne miejsce zajmie cykl Tadeusza Boruty „Święty Franciszek oddaje się pod opiekę Kościoła”, a także „Stygmatyzacja” Antoniego Michalaka – obraz z 1927 roku z parafii pod wezwaniem św. Antoniego w Gdyni.

Wystawa opowie o atmosferze Asyżu, która kształtowała świadomość młodego Giovanniego di Pietro di Bernardone, o odkrywaniu powołania i wyborze życiowej drogi, o towarzyszącym Franciszkowi przez całe życie umiłowaniu wszelkiego stworzenia, o poświęceniu drugiemu człowiekowi i uwielbieniu ubóstwa, wreszcie o wydarzeniach i cudach z jego życia oraz o transitus – przejściu z tego świata do wieczności. Wszystko to jednak podane językiem sztuki, poprzez obrazy, rzeźby, grafiki, przedmioty rzemiosła artystycznego, numizmaty, tkaniny i fotografie z siedmiu stuleci – od XIII do XXI wieku.

Antoni Rząsa, Święty Franciszek z Asyżu | 1960–1961, wł. Galeria Antoniego Rząsy

Skarbona | ok. 1400, wł. Muzeum Narodowe w Warszawie

Eksponaty pochodzą z ponad dwudziestu kolekcji muzealnych i klasztornych z całej Polski, w tym z Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Narodowego w Kielcach, Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Zamku Królewskiego na Wawelu, Muzeum Śląska Opolskiego, Muzeum Mazowieckiego w Płocku, Muzeum Okręgowego w Toruniu, Muzeum Uniwersyteckiego w Toruniu, Muzeum Śląskiego w Katowicach oraz Muzeum Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, a także ze zbiorów klasztorów franciszkańskich, w tym Klasztoru św. Franciszka w Krakowie i klasztoru franciszkanów w Gdyni, oraz z licznych kolekcji prywatnych. Swój wkład wniesie również kolekcja własna Muzeum Archidiecezji Warszawskiej.

Poverello. Święty Franciszek z Asyżu

Wernisaż: 1 października 2026, godz. 18:00
Muzeum Archidiecezji Warszawskiej

2 października 2026 – 10 stycznia 2027

Kuratorzy: Roksana Gawrońska, o. Andrzej Zając OFMConv
Aranżacja wystawy: Sonia Graban