Czym jest czas, jeśli nie mierzymy go zegarem, lecz doświadczamy go poprzez własne istnienie? Wystawa „Czas jest Byciem, Bycie jest Czasem. Czas wewnętrzny i sztuka Bożenny Biskupskiej” stawia to pytanie, prezentując dorobek jednej z najważniejszych polskich artystek powojennych. Na przestrzeni ponad pięciu dekad Bożenna Biskupska wypracowała unikalny język artystyczny, obejmujący malarstwo, rzeźbę, rysunek, instalację i wideo. Ekspozycja pokazuje, że wszystkie te media były dla niej sposobem badania czasu – rozumianego nie jako chronologia, lecz jako doświadczenie, proces przemiany i fundamentalny wymiar ludzkiego istnienia.

Jak podkreśla sama artystka: „Każdy z nas w każdej chwili pozostawia ślad.” Jej prace nie ilustrują czasu, lecz zachowują jego materialne ślady – zapisy doświadczeń, które nieustannie podlegają przemianom. Jak zauważa Biskupska: „Natura tego śladu polega na tym, że zmienia się w czasie.”

To najbardziej kompleksowa prezentacja twórczości Bożenny Biskupskiej, jaka kiedykolwiek została zorganizowana w Bydgoszczy. Na wystawie zaprezentowanych zostanie ponad 90 prac. Odczytując dorobek artystki przez pryzmat koncepcji czasu wewnętrznego, ekspozycja odsłania zaskakujące związki pomiędzy dziełami powstałymi nawet w odstępie ponad czterdziestu lat i proponuje nowe spojrzenie na czas jako motyw przewodni całej jej praktyki artystycznej.

Międzynarodowe uznanie Bożenna Biskupska zdobyła po reprezentowaniu Polski podczas 41. Biennale w Wenecji w 1984 roku. Na wystawie znalazły się prace z różnych etapów jej twórczości, ukazujące relacje pomiędzy czasem, istnieniem i procesem artystycznej transformacji. Dzieła Biskupskiej były prezentowane na licznych wystawach w kraju i za granicą oraz znajdują się w najważniejszych kolekcjach publicznych i prywatnych w Polsce i poza jej granicami.

Ekspozycja obejmuje kluczowe realizacje od początku lat 80. XX wieku po najnowsze prace, prowadząc widzów przez kolejne etapy rozwoju twórczości artystki. Zobaczyć będzie można między innymi cykle, Jednonogi, Klatka, Rysunek Rzeźby oraz najnowszy – Wytyczanie obrazu – To i owo Razem ukazują one, w jaki sposób każdy kolejny etap twórczości wyrasta z poprzedniego, przekształca go i rozwija.

Zbudowana wokół idei czasu wystawa stanowi koncepcyjne centrum 22. Festiwalu Mózg – Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej i Sztuk Wizualnych, którego edycja w 2026 roku poświęcona jest czasowi jako tworzywu artystycznemu, doświadczeniu egzystencjalnemu i nośnikowi pamięci kulturowej. Twórczość Bożenny Biskupskiej staje się punktem wyjścia dla programu łączącego sztuki wizualne, muzykę eksperymentalną, performans i refleksję filozoficzną we wspólnym namyśle nad byciem w czasie. Dzieła Biskupskiej funkcjonują jako materialne ślady przeżytego doświadczenia, w których gest, rytm, powtórzenie, obecność w przestrzeni i nieustanna przemiana ujawniają się poprzez farbę olejną, beton, metal, drut oraz technologie cyfrowe. Zamiast przedstawiać czas, twórczość artystki czyni go namacalnym – poprzez proces, przemianę materii, trwanie i fizyczną obecność dzieła.

Wystawa prezentowana będzie w trzech historycznych, wzajemnie powiązanych przestrzeniach: Młynach Rothera, Klubie Mózg oraz Galerii Współczesnej. Każde z tych miejsc ukazuje inny wymiar praktyki artystycznej Bożenny Biskupskiej, tworząc dialog pomiędzy architekturą, historią i eksperymentem. Wspólnie zapraszają odbiorców do doświadczenia relacji między czasem wewnętrznym i zewnętrznym, pamięcią, przemijaniem i istnieniem.

Czas jest Byciem, Bycie jest Czasem.
Czas wewnętrzny i sztuka Bożenny Biskupskiej

Wernisaż: 12 września 2026, godz. 18:00

12 wrzenia 2026 r. – 6 stycznia 2027 r.
Młyny Rothera