Prace hiszpańskiego mistrza ekspresjonizmu abstrakcyjnego po raz pierwszy w Polsce! Instytut Cervantesa w Warszawie prezentuje wystawę Estebana Vicentego, twórcy z kręgu tzw. Szkoły Nowojorskiej, który z koloru i światła uczynił osobisty język opowiadania o rzeczywistości.

Esteban Vicente (1903–2001) należał do pokolenia artystów, którzy na nowo zdefiniowali sztukę XX w. Jego twórczość, zestawiana często z dorobkiem Marka Rothko – działającego w tym samym środowisku nowojorskiej powojennej awangardy – jest polskiej publiczności praktycznie nieznana. Mamy szansę ją odkryć dzięki wystawie Esteban Vicente. Malarz rzeczywistości organizowanej w Instytutcie Cervantesa w Warszawie.

Urodzony w okolicach Segowii Vicente po wybuchu hiszpańskiej wojny domowej w 1936 r. wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie pozostał do końca życia. Był związany z tzw. Szkołą Nowojorską – artystami i krytykami ekspresjonizmu abstrakcyjnego skupionymi wokół legendarnego The Club, centrum ówczesnej awangardy w Greenwich Village. Przyjaźnił się m.in. z Willemem de Kooningiem, Jacksonem Pollockiem, Markiem Rothko, Franzem Kline’em czy Barnettem Newmanem.

Jego dzieła wyrastają jednak nie tylko z doświadczenia nowej amerykańskiej abstrakcji, ale także z europejskiej tradycji malarskiej i głęboko zakorzenionego w hiszpańskiej kulturze „poczucia rzeczywistości”, o którym sam twórca wielokrotnie wspominał, powołując się na literaturę Miguela de Cervantesa czy malarstwo Francisco de Zurbarána. Tytuł wystawy nawiązuje właśnie do tej idei.

Dla Vicentego rzeczywistość w dziele sztuki nie oznaczała dosłownego przedstawiania świata, lecz zmysłowość i autentyczność artsytycznego doświadczenia, odrzucenie sztuczności czy ekstrawagancji na rzecz porządku strukturalnego i oszczędności w użyciu materii. Jego obrazy są wyciszone, liryczne i oszczędne formalnie, a jednocześnie niezwykle intensywne emocjonalnie. To kompozycje budowane za pomocą subtelnej gry kolorów, światła i rytmu, tworzące przestrzeń harmonii i kontemplacji.

Ekspozycja prezentuje 33 prace z lat 1950–1997, pochodzące ze zbiorów Muzeum Sztuki Współczesnej Estebana Vicentego w Segowii. Jej kuratorka Ana Doldán de Cáceres prowadzi widzów przez kolejne etapy rozwoju języka artystycznego hiszpańskiego ekspresjonisty.

Wczesne kolaże i kompozycje z lat 50. pokazują jego fascynację materialnością obrazu oraz gestem. Dzieła z lat 60. i 70. intensywnie eksplorują relację koloru i światła, które staje się głównym nośnikiem nastroju. Obrazy z lat 80. i 90. pulsują bardziej intensywną kolorystyką, przynoszą zwrot ku naturze i organicznym formom. Pod koniec życia artysta częściowo wraca do elementów figuratywnych. Wystawę dopełniają rysunki oraz niewielkie rzeźby, tzw. bawidła będące poetycką grą form, tworzone z odnalezionych w pracowni resztek materiałów.

Wystawa Estebana Vicentego w Instytutcie Cervantesa to wyjątkowa okazja, by poznać jednego z najciekawszych twórców światowej awangardy XX w. – poetyckiego kolorystę i mistrza kompozycyjnej równowagi.

Esteban Vicente. Malarz rzeczywistości

26 maja – 20 września 2026 r.
Wernisaż: 26 maja 2026 r., godz. 19:00

Instytut Cervantesa w Warszawie