Lubię drzewo, bo tak: ma zapach, jest takim materiałem ciepłym, drzewo żyje.
Życie jest już w samym drzewie….

Antoni Rząsa

Mija właśnie 20 lat od wystawy indywidualnej Antoniego Rząsy w Galerii Współczesnej Sztuki Sacrum „Dom Praczki” — pierwszej wystawy czasowej zrealizowanej w tej przestrzeni. W tym samym miejscu spotyka się dziś
jego twórczość z pracami jego syna, Marcina Rząsy, co nadaje obecnej prezentacji charakter wielowymiarowego powrotu do źródła: do początku historii galerii, do relacji rodzinnej i artystycznej, a także do samej istoty rzeźby rozumianej jako doświadczenie obecności, pamięci i skupienia.

U Antoniego Rząsy twórczość wyrasta z głębokiego, egzystencjalnego namysłu nad człowiekiem. Jego rzeźby, zakorzenione w tradycji sztuki ludowej i ikonografii chrześcijańskiej, koncentrują się wokół motywów pasyjnych, w których cierpienie, ofiara i nadzieja stają się uniwersalnym językiem doświadczenia. Ekspresja formy, indywidualne kształtowanie rzeźbiarskie i intensywność gestu nadają jego pracom charakter przejmujący, prowadzący ku wyciszeniu i skupieniu.

W przypadku Marcina Rząsy ta sama wrażliwość rozwija się w stronę redukcji i kontemplacji. Jego rzeźby są bardziej powściągliwe, oszczędne w wyrazie, jakby zatrzymane w stanie wewnętrznej równowagi. Zamiast narracyjnej ekspresji pojawia się obecność, zamiast dramatycznego napięcia — spokojna, medytacyjna forma trwania. W ten sposób to samo dziedzictwo zostaje przefiltrowane przez odmienną wrażliwość, prowadząc ku innemu doświadczeniu duchowemu.

W tym kontekście prezentacja w „Domu Praczki” nabiera wymiaru szczególnego powrotu do źródła — rozumianego nie tylko jako odniesienie do pierwszej ekspozycji Antoniego Rząsy sprzed dwóch dekad i początku galerii, lecz także jako powrót do samej istoty twórczości: relacji między formą a doświadczeniem, między gestem a znaczeniem. W tym sensie ich twórczości nie tyle się zestawiają, ile przenikają, tworząc dialog oparty zarówno na ciągłości, jak i indywidualności.

Przestrzeń „Domu Praczki” staje się miejscem, w którym ten dialog znajduje swoje dopełnienie. Historia zatacza krąg — spotkanie twórczości ojca i syna otwiera nowy kontekst dla pamięci pierwszej ekspozycji, stając się refleksją nad źródłem: tym, co powraca w czasie i na nowo nadaje znaczenie temu spotkaniu.

AB ORIGIN. Antoni i Marcin Rząsowie

Wernisaż: 8 maja 2026 r., godz. 18:00

8 maja – 30 czerwca 2026 r.
Galeria Współczesnej Sztuki Sacrum w „Domu Praczki”