Skip to content Skip to footer
Ładowanie Wydarzenia

« Wszystkie Wydarzenia

  • To wydarzenie minęło.

Powrót do domu. Gdańsk w rycinach z kolekcji pastora Johanna Haselaua

22 kwietnia 20223 lipca 2022

Powrót do domu. Gdańsk w rycinach z kolekcji pastora Johanna Haselaua

Powrót do domu.
Gdańsk w rycinach z kolekcji pastora Johanna Haselaua

Wernisaż: 22 kwietnia 2022 r., godz. 18.00

22 kwietnia 2022 r. –  03 lipca 2022 r.
Muzeum Narodowe w Gdańsku |
Oddział „Zielona Brama” w Gdańsku
Kuratorzy: Alicja Andrzejewska-Zając, Teresa Tylicka, Jacek Tylicki

Powrót do domu. Gdańsk w rycinach z kolekcji pastora Johanna Haselaua
Wytawa Powrót do domu. Gdańsk w rycinach z kolekcji pastora Johanna Haselaua

Wystawa zaprezentuje osiemnastowieczny Gdańsk widziany oczami trzech postaci: Friedricha Lohrmanna – rysownika, który przemierzając gdańskie ulice i okoliczne punkty widokowe wykonał za pomocą piórka i tuszu rysunki dokumentujące architektoniczne bogactwo miasta, Mattheausa Deischa – rytownika, który rysunkowe weduty Lohrmanna przeniósł na graficzne matryce i wykonał z nich odbitki oraz Johanna Haselaua – toruńskiego pastora, który pragnąc utrwalić w pamięci obraz rodzinnego Gdańska, wszystkie te prace zgromadził.

Mattheaus Deisch, Wielka Zbrojownia od strony Targu Węglowego (Dominikańskiego) , rycina, Niezła Sztuka
Mattheaus Deisch, Wielka Zbrojownia od strony Targu Węglowego (Dominikańskiego) | 1761 – 1765, fot. Muzeum Narodowe w Gdańsku

Historia tej bezcennej serii graficznej, będącej do dzisiaj niewyczerpanym źródłem wiedzy o dawnym Gdańsku, rozpoczęła się latem 1749 roku. Podczas Jarmarku Św. Dominika augsburski rytownik Mattheaus Deisch, skuszony wizją zawodowych perspektyw i dostatniego życia jakie – w jego mniemaniu – oferowało portowe miasto, zdecydował się osiedlić w Gdańsku. Niestety codzienność okazała się znacznie trudniejsza. Pięć lat później Deisch znalazł się na skraju bankructwa i zmuszony był prosić Radę Miasta o umorzenie narastającego długu i ochronę przed wierzycielami. W poszukiwaniu stałych dochodów postanowił wykonać, we współpracy z Friedrichem Lohrmannem – artystą wykształconym w Berlinie, który od 1759 roku pracował w Gdańsku – zespół graficznych widoków miasta. Aby dochody były pewne, zdecydowano się na prenumeratę, którą ogłoszono w lokalnej prasie w 1761 roku. Tak powstał jeden z najsłynniejszych portretów Gdańska – pięćdziesiąt akwafort ukazujących miasto w różnych ujęciach: od odległych, malowniczych panoram, poprzez przemysłowe peryferia, miejskie systemy obronne, gwarne place, ulice po zbliżenia na poszczególne budowle. Dopełnieniem są widoki okolic – Starych Szkotów, Strzyży, Oliwy i twierdzy Wisłoujście.

Friedrich Anton August Lohrmann, Fontanna Neptuna, rycina, Niezła Sztuka
Friedrich Anton August Lohrmann, Fontanna Neptuna | 1761 – 1765, fot. Muzeum Narodowe w Gdańsku

Jednym z prenumeratorów graficznej serii był toruński pastor Johann Jacob Haselau, z pochodzenia gdańszczanin, który w 1763 roku przybył do Torunia i pozostał tam do śmierci. Tęsknił za Gdańskiem, w którym spędził dzieciństwo i młodość, pobierał pierwsze nauki w szkole przy kościele Mariackim i Gimnazjum Akademickim, gdzie pozostawił rodzinę i grono bliskich mu przyjaciół. Graficzna seria Deischa pozwoliła pastorowi powracać, jak sam wspominał w swoich notatkach, do „ukochanego miasta”, którego konieczność opuszczenia nie obyła się ,,bez wylewania częstych łez”. Pastor Haselau był jedną z najbardziej znanych postaci w toruńskim środowisku intelektualnym XVIII wieku – bibliofil, wykształcony humanista, zgromadził za życia imponującą kolekcję map, rysunków i rycin przedstawiających widoki europejskich miast. Swój zbiór polecił połączyć w atlas, złożony obecnie z czterech tomów znajdujących się w Archiwum Państwowym w Toruniu. Właśnie jeden z tych albumów, zawierający gdańskie dokumenty ikonograficzne i kartograficzne, w tym serię rycin Mattheausa Deischa, zostanie zaprezentowany na wystawie.

Sama seria rycin i ich rysunkowe pierwowzory, które zostaną pokazane na ekspozycji, pochodzą z kolekcji Muzeum Narodowego w Gdańsku. Sposób ich prezentacji, wzbogacony licznymi komentarzami i cytatami, pozwoli zagłębić się w świat osiemnastowiecznej metropolii, poznać miejsca i zakątki dziś już nieistniejące, dostrzec koloryt i codzienność ówczesnych ulic, poczuć klimat miasta, które na zawsze pozostało w sercu pastora Haselaua.

Szczegóły

Początek:
22 kwietnia 2022
Koniec:
3 lipca 2022
Witryna internetowa:
http://www.mng.gda.pl/wystawy/powrot-do-domu-gdansk-w-rcinach-z-zkolekcji-pastora-johanna-haselaua/

Miejsce wydarzenia

Muzeum Narodowe w Gdańsku | Oddział Zielona Brama
ul. Długi Targ 24
Gdańsk, 80-828 Polska
+ Google Map
Telefon:
+48 58 307 59 12
Witryna internetowa:
http://www.mng.gda.pl/our-services/oddzial-zielona-brama/
NIEZŁA SZTUKA © 2022. ALL RIGHTS RESERVED.