Skip to content Skip to footer
Ładowanie Wydarzenia

« Wszystkie Wydarzenia

  • To wydarzenie minęło.

August Zamoyski. Myśleć w kamieniu

28 kwietnia 202228 sierpnia 2022

August Zamoyski. Myśleć w kamieniu

August Zamoyski.
Myśleć w kamieniu

28 kwietnia 2022 r. – 28 sierpnia 2022 r.
Muzeum Narodowe w Gdańsku |
Oddział Sztuki Nowoczesnej w Gdańsku
Kuratorki: dr Anna Lipa, Małgorzata Paszylka-Glaza

August Zamoyski. Myśleć w kamieniu
Wystawa August Zamoyski. Myśleć w kamieniu

Gdańska odsłona wielkiej monografii Augusta Zamoyskiego (1893-1970) to wielowątkowa opowieść prezentująca zarówno twórczość, jak i niezwykle barwne życie artysty. Opowiedziana jest ona nie tylko za pomocą dzieł rzeźbiarskich, ale także ogromnej spuścizny archiwalnej zawierającej fotografie, unikatowe filmy, notatki, korespondencję czy szkicowniki.

Wyłania się z niej sylwetka niekonwencjonalnego człowieka o wielorakich talentach i przymiotach: arystokraty, twórcy, melomana, teoretyka sztuki, obieżyświata, zapalonego sportowca, poligloty, nauczyciela, przyjaciela słynnych artystów i pisarzy oraz – przede wszystkim – jednego z najznakomitszych polskich rzeźbiarzy XX wieku.

A. Zamoyski, fotografia, Paryż, Niezła Sztuka
A. Zamoyski |1925, Paryż, fot. Pierre Choumoff, zbiory Muzuem Litertatury

Wystawa dzieli się na kilka rozdziałów, które opowiadają o kolejnych etapach twórczości artysty, a przede wszystkim o jego pasjach, podróżach, talentach, upodobaniach i niezwykłym umiłowaniu życia. Pierwszy nosi tytuł Jabłoń (1893-1924). Przedstawia czas spędzony przez Zamoyskiego w należącym do jego arystokratycznej rodziny majątku na Lubelszczyźnie. Już wówczas podejmował pierwsze próby rzeźbiarskie. W ramach kolejnego, Spotkanie z Ritą (1914-1918), śledzimy jego losy podczas pierwszej wojny światowej, gdy trafił do obozu jenieckiego i szpitala w Berlinie. Tutaj, podczas występu, spotkał słynną włoską tancerkę – Ritę Sacchetto, która została jego żoną, muzą i modelką. To Rita przyśpieszyła jego decyzję, aby skupić się przede wszystkim na rzeźbiarstwie. Niebawem dołączył do awangardowej, ekspresjonistycznej grupy Bunt działającej w Poznaniu. W dziale Zakopane (1918-1924) pokazujemy twórczość z okresu spędzonego w stolicy Tatr, kiedy związał się z krakowską grupą ekspresjonistów polskich, późniejszych formistów. Jego formistyczne rzeźby z tego czasu niemal nie zachowały się, postanowił je bowiem zniszczyć – w dramatyczny sposób żegnając się z tym rozdziałem w swojej twórczości.

A. Zamoyski w trakcie pracy w tle rzeźba Portret Serge Lifara, La Ciotat, fotografia, Niezła Sztuka
A. Zamoyski w trakcie pracy w tle rzeźba Portret Serge Lifara, La Ciotat | 1930-1932 fot. nieznany, zbiory Muzeum Literatury

Następny etap drogi twórczej został nazwany Nowy Jork-Paryż (1921-1924). Pobyt Zamoyskiego w Nowym Jorku trwał około roku, rzeźbił tam przede wszystkim popiersia (między innymi aktorki filmowej Marion Davies). W 1924 roku zamieszkał w Paryżu. Tu zaprzyjaźnił się z artystycznym środowiskiem École de Paris i wystawiał swoje rzeźby na paryskich salonach. W 1927 roku poznał śpiewaczkę Annę Marię (Manetę) Radwan – tym samym zapraszamy do sekcji Podróże z Matą (1927-1935). To druga kobieta, którą namiętnie rzeźbił i fotografował. Była nie tylko jego ukochaną i towarzyszką podróży, lecz przede wszystkim muzą. Powrót do porządku – pracownia (1925-1939) przedstawia okres, kiedy rzeźbiarska aktywność Zamoyskiego zmierzała już w kierunku reinterpretacji klasycyzmu. Z kolei Powrót do porządku – Brazylia to historia piętnastu lat, które od 1940 roku (po kapitulacji Francji) Zamoyski spędził właśnie w Ameryce Południowej. Był to dla niego okres zupełnie nowych doświadczeń. W Rio de Janeiro założył Wolną Szkołę Rzeźbiarską, działającą przy Akademii Sztuk Pięknych. W ostatniej sekcji, W stronę sacrum (1945-1970), zobaczymy, jak w jego twórczości zaczęła dominować tematyka religijna. Osiadł wówczas ponownie we Francji, w Saint-Clar-de Rivière koło Tuluzy, gdzie mieszkał do śmierci.

August Zamoyski w pracowni przy Avenue de Maine, Paryż, fotografia, Niezła Sztuka
August Zamoyski w pracowni przy Avenue de Maine, Paryż | 1927-1928, fotograf nieznany, zbiory Muzeum Literatury

Obok materiałów archiwalnych, na ekspozycji zobaczymy 86 rzeźb Zamoyskiego, pochodzących z wszystkich wyżej wymienionych okresów jego twórczości. Uzupełnią je prace artystów, których spotkał na swojej drodze, takich jak Stanisław Ignacy Witkiewicz czy Rafał Malczewski, a także wykonane przez studentów warszawskiej ASP rzeźby nawiązujące do zaginionych prac formistycznych Zamoyskiego, stanowiące swoisty hołd młodych artystów. Wystawie towarzyszy katalog według koncepcji i pod redakcją naukową dr Anny Lipy (w wersji polskiej oraz angielskiej) i książka August Zamoyski. Nie tylko archiwum pod redakcją naukową Marii Śledzianowskiej (w polsko-angielskiej wersji językowej) oraz mały przewodnik po ekspozycji i przewodnik dla dzieci.

Impulsem do stworzenia wystawy i jej kolejnych odsłon (wcześniej w: 2019 roku w Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie i w 2020 roku w Muzeum Narodowym w Poznaniu) była pięćdziesiąta rocznica śmierci artysty w 2020 oraz fakt zakupu dużej kolekcji rzeźb Zamoyskiego do zbiorów publicznych. W 2019 roku dzięki współpracy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Muzeum Narodowego w Warszawie oraz Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie zakupiono dorobek artystyczny Zamoyskiego do tej pory prezentowany w Musée Auguste Zamoyski w Prieuré des Granges koło Sylvanés we Francji.

karty ze szkicowników Augusta Zamoyskiego, zbiory Muzeum Literatury, fotografia, Niezła Sztuka
karty ze szkicowników Augusta Zamoyskiego, zbiory Muzeum Literatury

Gdańska edycja wystawy August Zamoyski. Myśleć w kamieniu jest współorganizowana przez Muzeum Narodowe w Gdańsku i Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie we współpracy z Muzeum Narodowym w Warszawie w ramach PROJEKTU ZAMOYSKI 2017-2021.

Szczegóły

Początek:
28 kwietnia 2022
Koniec:
28 sierpnia 2022
Witryna internetowa:
http://www.mng.gda.pl/wystawy/august-zamoyski-myslec-w-kamieniu/

Miejsce wydarzenia

Muzeum Narodowe w Gdańsku | Oddział Sztuki Nowoczesnej
ul. Cystersów 18
Gdańsk, Pomorskie 80-330 Polska
+ Google Map
Telefon:
+48 58 552 12 71
Witryna internetowa:
http://www.mng.gda.pl/
NIEZŁA SZTUKA © 2022. ALL RIGHTS RESERVED.